Er zijn dingen in mijn jeugd gebeurd die hun sporen dieper hebben achtergelaten dan ik toen kon overzien. Lange tijd leefde ik vooral in overleven. Angst, spanning en altijd het gevoel dat ik het zelf moest doen. Alsof rust iets was wat niet voor mij bestond.
Mijn naam is Joost. Sinds oktober 2024 ben ik betrokken bij de Rondkomers, waar ik vanuit mijn eigen ervaring lessen geef en me inzet voor verschillende initiatieven. In Geen Cent, Geen Schaamte schrijf ik eerlijk over verschillende thema’s rondom schulden, voor wie ermee leeft en wie ermee werkt.
Vanaf mijn dertiende is mijn moeder door omstandigheden geen onderdeel meer van mijn leven. En op mijn zeventiende stapte mijn vader uit het leven. Daarna bleef er een thuissituatie die niet gezond en veilig was. Anderhalf jaar na het overlijden van mijn vader liep ik weg van huis omdat blijven geen optie meer was.
Gelukkig was er een warme familie aan de kant van mijn vader. Mensen die me hebben opgevangen toen het nergens anders meer kon. En uiteraard mijn kleine zus, iemand waar ik intens trots op ben. Die altijd dichtbij mij is gebleven. Steady. Zonder voorwaarden, altijd in welke omstandigheden dan ook. Zoals het hoort. Hun hebben mij overeind gehouden op de momenten dat ik zelf geen richting meer had.
Een tijdje heb ik bij mijn oom, tante en hun 2 zoons gewoond. Daarna ging het snel: op mezelf wonen. Op eigen benen staan terwijl ik eigenlijk nog geen basis had opgebouwd. Geen rust in mijn hoofd, geen verwerking van wat er allemaal gebeurd was, maar wel moeten doorgaan alsof alles normaal was. En daar zit precies het spanningsveld.
“Zonder voorwaarden, altijd in welke omstandigheden dan ook. Zoals het hoort. Hun hebben mij overeind gehouden op de momenten dat ik zelf geen richting meer had.”
Mijn verleden had me gevormd. Het heeft mij op plekken gebracht waar ik niet vrijwillig voor gekozen heb. Het had me kwetsbaar gemaakt, zoekend, vaak stuurloos. In die zin was ik jarenlang slachtoffer van omstandigheden die ik niet heb veroorzaakt.
Maar dat is niet het hele verhaal.
Want ergens onderweg begon iets anders zich te ontwikkelen. De keuzes die daarna kwamen, waren van mij. Hoe ik omging met stress. Hoe ik dingen uit de weg ging. Hoe ik brieven liet liggen, gesprekken uitstelde en verantwoordelijkheden liet oplopen. Daar zat mijn verleden niet meer achter, maar gedrag dat ik zelf bleef herhalen.
En dat is confronterend om onder ogen te zien.
Want het is makkelijker om alles te verklaren vanuit wat je hebt meegemaakt. En sommige dingen verklaren ook echt veel. Maar verklaren is niet hetzelfde als vast blijven zitten. Mijn verleden legt uit waarom ik was vastgelopen, maar het bepaalde niet waarom ik bleef liggen.
Verantwoordelijkheid nemen betekent dat beide waar mogen zijn. Dat je kunt erkennen waar je vandaan komt, zonder te blijven wonen in dat verhaal. Dat je kunt zien wat je is overkomen, zonder je keuzes van vandaag daaraan vast te blijven knopen.
Voor mij werd dat een kantelpunt. Niet ineens, maar langzaam. Het besef dat ik mijn verleden niet kan veranderen, maar wel hoe ik ermee omga. Dat ik niet schuldig ben aan wat er gebeurd is, maar wel verantwoordelijk ben voor wat ik ermee doe.
Dat verschil is klein in woorden, maar groot in leven.
“Verantwoordelijkheid nemen betekent dat beide waar mogen zijn. Dat je kunt erkennen waar je vandaan komt, zonder te blijven wonen in dat verhaal.”
Ik ben gevormd door verlies, door instabiliteit en door vroege verantwoordelijkheid. Maar ik ben niet alleen dat verhaal. Ik ben ook degene die op een gegeven moment moet kiezen: blijf ik het herhalen, of begin ik het anders te doen?
En precies daar begint groei.
Je bent niet verantwoordelijk voor waar je vandaan komt. Maar wel voor de richting waarin je daarna blijft gaan.
Je staat er niet alleen voor. De Rondkomers zijn er voor je.
